ارتباط فقط صحبت‌کردن نیست
ارتباط می‌تواند با نگاه، اشاره، حرکت بدن، صدا، تصویر، نوشتن یا استفاده از وسیلهٔ ارتباطی انجام شود. بعضی کودکان اوتیستیک کلمه‌های زیادی می‌گویند اما در شروع گفت‌وگو، نوبت‌گیری یا فهم پیام‌های اجتماعی دشواری دارند؛ بعضی دیگر از گفتار کم استفاده می‌کنند و راه‌های دیگری را ترجیح می‌دهند. هدف حمایت ارتباطی این است که کودک بتواند نیاز، علاقه و احساس خود را بهتر منتقل کند و پیام دیگران را بهتر بفهمد.
تفاوت در ارتباط به‌تنهایی نشان نمی‌دهد کودک چه چیزی را می‌فهمد یا چه توانایی‌هایی دارد. بهتر است به ارتباط در موقعیت‌های مختلف، مثل خانه، بازی، مدرسه و زمان خستگی نگاه کنیم. پرسش از خانواده دربارهٔ زبان‌های مورد استفاده نیز مهم است؛ استفاده از دو زبان باعث اوتیسم یا اختلال ارتباطی نمی‌شود و نباید زبان خانوادگی را حذف کرد.
منبع: Autism؛ انجمن گفتار، زبان و شنوایی آمریکا (ASHA)، Autism؛ NHS
از علاقهٔ کودک شروع کنید
بازی و فعالیتی را انتخاب کنید که کودک واقعاً به آن توجه دارد. چند لحظه صبر کنید و فرصت بدهید خودش نگاه، اشاره، صدا یا کلمه‌ای برای ادامهٔ فعالیت نشان دهد. بزرگسال می‌تواند همان پیام را با کلمهٔ کوتاه، اشاره یا تصویر مدل کند و سپس نوبت را به کودک برگرداند. تکرار آرام و قابل پیش‌بینی معمولاً از پرسش‌های پیاپی و آزمون‌گرفتن بهتر است.
اگر کودک از تماس چشمی یا لمس خوشش نمی‌آید، نباید او را مجبور کرد. ارتباط موفق فقط با نگاه‌کردن یا تقلید دقیق سنجیده نمی‌شود. توجه مشترک، انتخاب‌کردن، درخواست‌کردن، ردکردن و لذت‌بردن از تعامل نیز هدف‌های معتبر هستند. ثبت مثال‌های کوچک از ارتباط روزمره به خانواده و متخصص کمک می‌کند هدف‌ها واقع‌بینانه انتخاب شوند.
در برنامه‌ریزی هدف‌ها، به جای تمرکز بر رفتارهایی که فقط برای راحتی دیگران مطلوب‌اند، به دسترسی کودک به ارتباط و احساس امنیت او توجه کنید. اگر کودک با حرکت بدن، تکرار صدا یا بردن دست بزرگسال پیامی می‌دهد، ابتدا معنای احتمالی آن را بررسی کنید و یک راه روشن‌تر برای همان پیام مدل کنید. عکس‌برداری یا فیلم‌گرفتن از کودک برای ارزیابی فقط با رعایت حریم خصوصی و رضایت لازم انجام شود. همکاری با مهد یا مدرسه زمانی مفید است که راهبردها در همهٔ محیط‌ها قابل اجرا باشند و کودک مجبور نباشد برای دریافت کمک، شکل خاصی از رفتار یا تماس چشمی را نشان دهد.
چند راه ساده برای خانه
در خانه می‌توان وسایل مورد علاقه را در دسترس اما قابل مشاهده گذاشت تا کودک فرصتی برای درخواست‌کردن داشته باشد. دو انتخاب واقعی ارائه کنید، مثل «آب یا شیر؟» و برای پاسخ غیرکلامی هم ارزش قائل شوید. هنگام کتاب‌خوانی، به تصویرها اشاره کنید و به جای توضیح طولانی، واژه‌ها و عبارت‌های کوتاه و مرتبط با علاقهٔ کودک را تکرار کنید.
یک راه ارتباطی را به یک زمان خاص محدود نکنید. اگر کودک از تصویر، تبلت یا علامت استفاده می‌کند، آن را همراه خود داشته باشد و بزرگسالان نیز روش استفاده از آن را یاد بگیرند. ابزار ارتباطی جای گفتار را نمی‌گیرد و می‌تواند در کنار گفتار، فهم و مشارکت را بیشتر کند.
چه زمانی مشورت تخصصی مفید است؟
اگر کودک در درخواست‌کردن، فهم دستورهای روزمره، بازی نوبتی، استفاده از واژه‌ها یا ارتباط در مهد و مدرسه با دشواری روبه‌رو است، گفت‌وگو با گفتاردرمانگر می‌تواند مسیر را روشن کند. ارزیابی باید توانایی‌های ارتباطی، زبان‌های مورد استفاده و محیط‌های مختلف را در نظر بگیرد؛ یک چک‌لیست کوتاه جای ارزیابی فردی را نمی‌گیرد.
در پیام اولیه لازم نیست پروندهٔ پزشکی مفصل بفرستید. سن کودک، زبان‌های خانه، چند نمونه از ارتباط فعلی و هدف خانواده برای شروع کافی است. این مطلب آموزشی است و تشخیص اوتیسم یا توصیهٔ درمانی شخصی ارائه نمی‌کند.
منبع: Autism؛ انجمن گفتار، زبان و شنوایی آمریکا (ASHA)، Augmentative and Alternative Communication؛ ASHA