پس از آسیب مغزی چه تغییرهایی ممکن است رخ دهد؟
پس از سکته یا آسیب مغزی، بعضی افراد در پیدا کردن واژه، فهم جمله، خواندن، نوشتن یا سازمان‌دهی گفتار دشواری دارند. این تغییرها با هوش یا ارزش فرد یکی نیستند و شدت آن‌ها می‌تواند در طول روز و در محیط‌های مختلف تغییر کند. خستگی، درد، سروصدا و فشار زمانی ممکن است ارتباط را سخت‌تر کنند.
تغییر ناگهانی گفتار، فهم، ضعف صورت یا اندام و علائم عصبی جدید نیاز به اقدام فوری پزشکی دارد. این مقاله برای توانبخشی بعد از پایدارشدن وضعیت است و جای اورژانس یا ارزیابی پزشکی را نمی‌گیرد.
منبع: Aphasia؛ NHS، Stroke recovery؛ NHS
همراه گفت‌وگو چه کار کند؟
در یک زمان یک موضوع را مطرح کنید، سرعت صحبت را کمی کم کنید و برای پاسخ وقت بدهید. از جمله‌های خیلی بلند و تغییر ناگهانی موضوع پرهیز کنید. کاغذ، قلم، تصویر، اشاره یا تلفن می‌تواند راهی برای تکمیل پیام باشد؛ این کمک‌ها را بدون اجازه و به جای فرد تحمیل نکنید.
اگر پیام را نفهمیدید، از فرد بخواهید آن را با روش دیگری نشان دهد و برداشت خود را کوتاه بررسی کنید. دربارهٔ موضوع‌های بزرگسالانه و تصمیم‌های روزمره با خود فرد صحبت کنید، نه فقط با همراه او. حفظ نقش فرد در انتخاب و گفت‌وگو، بخشی از توانبخشی است.
محیط گفت‌وگو را تا حد امکان آرام و نور را مناسب کنید و زمان‌هایی را انتخاب کنید که فرد کمتر خسته است. یک دفترچه یا صفحهٔ ثابت برای نام افراد، برنامهٔ روز و واژه‌های مهم می‌تواند بار یادآوری را کم کند. با فرد دربارهٔ راهی که کمک را ترجیح می‌دهد توافق کنید؛ بعضی افراد سؤال کوتاه می‌خواهند و بعضی زمان بیشتری برای ساختن پیام. کودک‌وار صحبت‌کردن با بزرگسال لازم نیست. اگر ارتباط در یک روز دشوارتر است، هدف را ساده‌تر کنید و استراحت را بخشی از برنامه بدانید. تغییرهای مهم یا نگرانی‌های جدید را با تیم درمان در میان بگذارید.
منبع: Aphasia؛ NHS، Augmentative and Alternative Communication؛ ASHA
تمرین را به زندگی واقعی وصل کنیم
می‌توان یک فعالیت مهم مثل معرفی‌کردن خود، سفارش‌دادن غذا یا گفتن برنامهٔ روز را انتخاب کرد و آن را به مرحله‌های کوتاه تقسیم کرد. از تصویر، کلمهٔ نوشته‌شده و تکرار استفاده کنید و زمان استراحت را جدی بگیرید. تمرین فقط تکرار واژه‌ها نیست؛ استفاده از راهبرد برای رساندن پیام نیز هدف ارزشمندی است.
اگر فرد دو یا چند زبان دارد، زبان‌های زندگی او را در برنامه در نظر بگیرید. ممکن است توانایی و نیاز او در هر زبان یکسان نباشد. خانواده می‌تواند نمونه‌های واقعی ارتباط را ثبت کند تا گفتاردرمانگر هدف‌ها را با زندگی روزمره هماهنگ کند.
منبع: Augmentative and Alternative Communication؛ ASHA، Aphasia؛ NHS
همکاری تیمی و پیگیری
گفتاردرمانگر بر ارتباط، زبان، گفتار و در صورت نیاز بلع کار می‌کند و ممکن است با پزشک، کاردرمانگر، فیزیوتراپیست یا تیم توانبخشی هماهنگ شود. برنامه باید با سطح خستگی، محیط خانه و هدف‌های فرد بازبینی شود.
برای مشورت اولیه، زمان آسیب، تغییرهای ارتباطی اصلی و فعالیتی که اکنون دشوار است را کوتاه شرح دهید. اطلاعات حساس غیرضروری را در پیام عمومی ارسال نکنید.
خانواده می‌تواند فهرستی از فعالیت‌های مهم فرد تهیه کند و آن‌ها را از آسان تا دشوار مرتب کند. این فهرست کمک می‌کند توانبخشی از هدف‌های واقعی شروع شود. تغییر در دارو، خواب، خلق یا خستگی را نیز در نظر بگیرید، چون روی ارتباط اثر می‌گذارد. هر زمان شک دارید، از تیم درمان سؤال کنید و تمرین‌هایی را که باعث درد، خستگی شدید یا ناامیدی می‌شوند بدون مشورت ادامه ندهید.
منبع: Stroke recovery؛ NHS، Aphasia؛ NHS